Charakterystyka
Czarny koń o osobliwej genezie: Nieszawa jest miastem przeniesionym — w latach 60. XV w., po sporze z Toruniem, przesunięto ją w dół Wisły i lokowano od nowa, co dało regularny, zaplanowany układ z rynkiem, zachowany do dziś w całości. Stoi w nim klasycystyczny ratusz, obok gotycki kościół, a pierzeje utrzymały parterową i piętrową skalę bez wyłomów. Miasto leży bezpośrednio nad Wisłą, z nabrzeżem, przystanią promową i widokiem na przeciwległy brzeg — sytuacja jest realna, choć bez wysokiej skarpy. Organizm jest bardzo słaby: niecałe dwa tysiące mieszkańców, brak funkcji, wyludnianie.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 3 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 4 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. zapaść demograficzna i brak funkcji gospodarczych; substancja skromna.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto nadrzeczne
- Dziś
- gm. m. Nieszawa, pow. aleksandrowski, woj. kujawsko-pomorskie
- Ludność
- ≈1,8 tys. (2021)
- Makroregion
- Pojezierze Wielkopolskie
- Mezoregion
- Równina Inowrocławska
- Województwo 1975–98
- włocławskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1425