Charakterystyka
Czarny koń, bo Olsztynek jest dla większości zjazdem z S7. Ma jednak Muzeum Budownictwa Ludowego — park etnograficzny założony jeszcze przed wojną w Królewcu i przeniesiony tutaj, z kompletem obiektów warmińskich, mazurskich i litewskich, w tym chałupami podcieniowymi i wiatrakami. W mieście: dawny zamek krzyżacki (dziś liceum), rynek o zachowanym kształcie, fragmenty murów, ratusz. Zabudowa ucierpiała w 1945 r. i część pierzei jest powojenna. Warstwa kulturowa mocna i niewygodna: Mazury pruskie, plebiscyt 1920, pomnik tannenberski w pobliskiej Sudwie (rozebrany).
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 3 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 3 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. ubytki zabudowy z 1945 r.; główna wartość (skansen) jest zbiorem przeniesionym, nie tkanką miasta.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto poniemieckie z parkiem etnograficznym
- Dziś
- gm. Olsztynek, pow. olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie
- Ludność
- ≈7,7 tys. (2021)
- Makroregion
- Pojezierze Mazurskie
- Mezoregion
- Równina Olsztynka
- Województwo 1975–98
- olsztyńskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1359