Charakterystyka
Czarny koń o unikatowym parametrze urbanistycznym: rynek z reformy Antoniego Tyzenhauza (ok. 1775) jest założeniem promienistym, z którego rozchodzi się dwanaście ulic — jedyny taki układ w Polsce, i mimo ubytków w zabudowie wciąż czytelny w terenie. Substancja jest nierówna, ale realna: ruina tzw. Synagogi Kaukaskiej, jeden z największych zachowanych cmentarzy żydowskich w regionie, cerkiew Narodzenia NMP, dawne budynki garbarń. Krynki nie mają dominanty krajobrazowej — teren jest płaski, to ich główna słabość wobec rubryki. Pamięć „republiki krynkowskiej" 1905 r. i pogranicze białoruskie (dziś ślepy zaułek przy zamkniętej granicy) dają miastu tożsamość nieproporcjonalną do wielkości.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 5 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 3 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 2 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 5 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. ubytki w pierzejach rynku osłabiają odczytanie układu; peryferyjność po zamknięciu przejścia granicznego; wyludnianie.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto rzemiosła (garbarstwo) / pogranicze
- Dziś
- gm. Krynki, pow. sokólski, woj. podlaskie
- Ludność
- ≈2,3 tys. (2021)
- Makroregion
- Nizina Północnopodlaska
- Mezoregion
- Wzgórza Sokólskie
- Województwo 1975–98
- białostockie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1950, odzyskane w 2009
W tym samym makroregionie
Tykocin · Drohiczyn · Supraśl · Ciechanowiec · Wizna