Charakterystyka
Opactwo w Podklasztorzu to jeden z najlepiej zachowanych w Polsce zespołów romańsko-obronnych: kamienna bazylika św. Tomasza Kantuaryjskiego z portalem i rozetą (przełom XII i XIII w.), kapitularz z oryginalnym sklepieniem oraz pełny obwód murów obronnych z basztami z XVI–XVII w., otaczający cały klasztor. Zespół stoi nad Pilicą, na skraju miasta, w otoczeniu, które nie zostało zabudowane. Słabością jest sam Sulejów: miasteczko z rynkiem o zachowanym rozplanowaniu, ale zabudową przeciętną, oddzielone od opactwa i zdominowane przez ruch weekendowy nad Zalewem Sulejowskim.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 3 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 3 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. rozdzielenie miasta i zespołu klasztornego; presja rekreacyjna nad zalewem.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto klasztorne (opactwo cystersów)
- Dziś
- gm. Sulejów, pow. piotrkowski, woj. łódzkie
- Ludność
- ≈6,2 tys. (2021)
- Makroregion
- Wzniesienia Południowomazowieckie
- Mezoregion
- Równina Piotrkowska
- Województwo 1975–98
- piotrkowskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1870, odzyskane w 1927