Atlas miasteczekNizina Południowopodlaska

Węgrów

miasto prywatne / dawny ośrodek reformacji · 35/50 punktów, ocena znacząca

Węgrów — kadr dopasowany, 2461 m (v3.3, 2026-08-19 07:02)
Plan Węgrów wg OpenStreetMap — zabudowa, ulice, woda i zieleń w jednym kadrze. Rysunek pokazuje stan dzisiejszy.

Charakterystyka

Węgrów ma malarstwo, jakiego nie ma żadne inne miasto tej wielkości w Polsce: bazylika Wniebowzięcia NMP i kościół poreformacki mieszczą freski Michelangela Palloniego — nadwornego malarza Jana III Sobieskiego — a w zakrystii bazyliki wisi tzw. lustro Twardowskiego, obrosłe legendą. Rynek należy do największych na Mazowszu i zachował rozplanowanie. Miasto było w XVI–XVII w. ośrodkiem ariańskim i luterańskim, z drukarnią i szkołą, a później dużym miastem żydowskim — palimpsest jest realny, choć substancja po nim znikła. Krajobraz doliny Liwca jest płaski i bez dominanty; cztery kilometry dalej stoi zamek w Liwie, formalnie osobna miejscowość.

Dawny widok

Węgrów — dawny widok
(1820). Źródło: Wikimedia Commons.

Ocena w rubryce

KryteriumOcenaWaga Uzasadnienie
K1 Czytelność układu4×1,75
K2 Substancja zabytkowa5×1,75
K3 Sytuacja krajobrazowa2×1,25
K4 Palimpsest kulturowy4×1
K5 Integralność wizualna3×1,75
K6 Żywotność3×1
K7 Genius loci3×1,5

Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.

Zastrzeżenia. brak sytuacji krajobrazowej; ubytki zabudowy przy rynku.

Fakty

Typ ośrodka
miasto prywatne / dawny ośrodek reformacji
Dziś
gm. m. Węgrów, pow. węgrowski, woj. mazowieckie
Ludność
≈11,8 tys. (2021)
Makroregion
Nizina Południowopodlaska
Mezoregion
Wysoczyzna Siedlecka
Województwo 1975–98
siedleckie
Prawa miejskie
prawa miejskie nieprzerwanie od 1441

W tym samym makroregionie

Janów Podlaski · Kock

← wszystkie miasteczka na mapie