Charakterystyka
Czarny koń o unikatowej substancji: zespół „Dwunastu Apostołów" — szeregowa zabudowa domów tkaczy z 1707 r., ufundowana przez opata krzeszowskiego, z podcieniami wspartymi na drewnianych słupach; do dziś stoi jedenaście z dwunastu. Nic podobnego nie zachowało się w Polsce w takim skupieniu. Obok rynek z barokowymi kamienicami i kościół, a całość leży w kotlinie u stóp Gór Kruczych i Zaworów, z wyraźną ramą górską i czeską granicą kilka kilometrów dalej. Miasto utraciło prawa miejskie i po 1945 r. wymianę ludności — organizm jest dziś słaby, część substancji wymaga pilnej konserwacji.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 3 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. utrata praw miejskich; wyludnianie; zły stan części zabudowy drewnianej.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto drewniane / tkackie
- Dziś
- gm. Lubawka, pow. kamiennogórski, woj. dolnośląskie
- Ludność
- ≈1,7 tys. (2021)
- Makroregion
- Sudety Środkowe
- Mezoregion
- Góry Stołowe
- Województwo 1975–98
- jeleniogórskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1945 — dziś wieś