Charakterystyka
Czarny koń najwyższej próby: Twierdza Srebrnogórska z lat 1765–1777, z potężnym donjonem na szczycie, jest największą górską twierdzą w Europie i zachowała się w komplecie fortyfikacji rozrzuconych po grzbietach nad przełęczą. Poniżej leży dawne miasteczko górnicze (srebro, stąd nazwa; prawa miejskie utracone w 1945 r. [do weryfikacji]) rozpięte wzdłuż stromej ulicy, z zachowaną zabudową o jednorodnej skali i kościołem. Układ miasto–przełęcz–twierdza jest kompozycją krajobrazową pierwszej klasy, wzmocnioną wiaduktami dawnej kolei sowiogórskiej. Organizm liczy kilkuset mieszkańców i żyje wyłącznie turystyką — to jego zasadnicza słabość.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 5 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 3 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 4 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. utrata statusu miasta; monofunkcyjność turystyczna; kosztowna w utrzymaniu substancja forteczna.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto górnicze / forteczne
- Dziś
- gm. Stoszowice, pow. ząbkowicki, woj. dolnośląskie
- Ludność
- ≈0,8 tys. (2021)
- Makroregion
- Sudety Środkowe
- Mezoregion
- Góry Sowie
- Województwo 1975–98
- wałbrzyskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1945 — dziś wieś
W tym samym makroregionie
Chełmsko Śląskie · Bystrzyca Kłodzka · Bardo · Duszniki-Zdrój