Charakterystyka
Ruiny zamku biskupów krakowskich z cylindryczną wieżą stoją na stromym wzgórzu nad miastem i są dominantą widoczną z drogi radomskiej — jedną z nielicznych tak wyrazistych sylwet na Mazowszu południowym. Poniżej rynek o zachowanym rozplanowaniu i kościół. Drugą warstwą jest garncarstwo iłżeckie: ośrodek działający od średniowiecza, z własną tradycją form i wypału, dziś reprezentowany przez pojedyncze warsztaty i muzeum. Substancja mieszczańska ucierpiała w 1939 i 1944 r., pierzeje są w części powojenne, a miasto gospodarczo słabe.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 3 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. ubytki zabudowy z lat wojny; słaba baza gospodarcza.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto zamkowe / garncarskie
- Dziś
- gm. Iłża, pow. radomski, woj. mazowieckie
- Ludność
- ≈4,8 tys. (2021)
- Makroregion
- Wyżyna Kielecka
- Mezoregion
- Przedgórze Iłżeckie
- Województwo 1975–98
- radomskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1870, odzyskane w 1925