Charakterystyka
Kazimierz jest punktem odniesienia dla całej tej listy i utrzymuje ten status po sprawdzeniu w rubryce: rynek z kamienicami Przybyłów (1615) i Celejowską, ruiny zamku i baszta na skarpie, fara, trzy zespoły klasztorne, spichlerze wzdłuż Wisły — substancja renesansowa w komplecie i w jednym organizmie. Sytuacja krajobrazowa jest wyjątkowa nawet w skali europejskiej: miasto leży w rozcięciu lessowej krawędzi, wąwozy schodzą wprost do zabudowy, a Wisła daje panoramę z Góry Trzech Krzyży i z Janowca. Kolonia artystyczna trwa nieprzerwanie od końca XIX w. i nie jest rekonstrukcją. Realnym problemem jest presja turystyczna: wypieranie mieszkańców, gastronomia w parterach, sezonowa zmiana charakteru miasta.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 5 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 5 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 4 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 5 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. **dyskwalifikator częściowy** — postępująca monokultura turystyczna i drugie domy; nacisk inwestycyjny na skarpach.
Fakty
- Typ ośrodka
- renesansowe miasto nadrzeczne
- Dziś
- gm. Kazimierz Dolny, pow. puławski, woj. lubelskie
- Ludność
- ≈3,5 tys. (2021)
- Makroregion
- Wyżyna Lubelska
- Mezoregion
- Płaskowyż Nałęczowski
- Województwo 1975–98
- lubelskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1869, odzyskane w 1927