Atlas miasteczekPogórze Zachodniobeskidzkie

Nowy Wiśnicz

miasto zamkowe / rezydencjonalne · 39,2/50 punktów, ocena wybitna

Nowy Wiśnicz — kadr dopasowany, 2600 m (v3.3, 2026-08-19 07:02)
Plan Nowy Wiśnicz wg OpenStreetMap — zabudowa, ulice, woda i zieleń w jednym kadrze. Rysunek pokazuje stan dzisiejszy.

Charakterystyka

Zamek Lubomirskich, przebudowany w latach 1615–1621 przez Macieja Trapolę w rezydencję otoczoną fortyfikacjami bastionowymi z bramą, jest jednym z najlepiej zachowanych założeń palazzo in fortezza w Polsce i stoi na wzgórzu bezpośrednio nad miastem. Naprzeciw, na sąsiednim wzniesieniu, klasztor karmelitów bosych z tego samego czasu (dziś zakład karny) — dwa człony jednej kompozycji krajobrazowej. Miasto zachowało rynek i skalę, ma też Koryznówkę, dworek związany z Janem Matejką, który tu bywał i malował. Pogórze Wiśnickie daje ramę widokową z każdej strony.

Dawny widok

Nowy Wiśnicz — dawny widok
(1863). Źródło: Wikimedia Commons.

Ocena w rubryce

KryteriumOcenaWaga Uzasadnienie
K1 Czytelność układu4×1,75
K2 Substancja zabytkowa5×1,75
K3 Sytuacja krajobrazowa5×1,25
K4 Palimpsest kulturowy3×1
K5 Integralność wizualna3×1,75
K6 Żywotność3×1
K7 Genius loci4×1,5

Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.

Zastrzeżenia. funkcja więzienna klasztoru wyłącza część zespołu; zabudowa rynku częściowo przekształcona.

Fakty

Typ ośrodka
miasto zamkowe / rezydencjonalne
Dziś
gm. Nowy Wiśnicz, pow. bocheński, woj. małopolskie
Ludność
≈2,7 tys. (2021)
Makroregion
Pogórze Zachodniobeskidzkie
Mezoregion
Pogórze Wiśnickie
Województwo 1975–98
tarnowskie
Prawa miejskie
prawa miejskie utracone w 1934, odzyskane w 1995

W tym samym makroregionie

Kalwaria Zebrzydowska · Lanckorona · Lipnica Murowana

← wszystkie miasteczka na mapie