Charakterystyka
Byczyna zachowała niemal pełny obwód murów obronnych z XIV–XV w. z trzema bramami i basztami — po Paczkowie najlepiej zachowany pierścień na Śląsku Opolskim, a przy tym praktycznie nieodwiedzany. Wewnątrz czytelny układ lokacyjny z rynkiem, ratuszem i kościołem; zachowały się też fragmenty zabudowy szachulcowej, typowej dla dawnego pogranicza. Miasto było ośrodkiem luterańskim po obu stronach granicy śląsko-polskiej, a pod nim rozegrała się w 1588 r. bitwa, która przesądziła o koronie dla Zygmunta III. Krajobrazowo — teren płaski, bez dominanty poza murem i wieżą.
Dawny widok

Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 2 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. brak sytuacji krajobrazowej; wyludnianie; zaniedbany stan części zabudowy.
Fakty
- Typ ośrodka
- małe miasto warowne / pogranicze wyznaniowe
- Dziś
- gm. Byczyna, pow. kluczborski, woj. opolskie
- Ludność
- ≈3,5 tys. (2021)
- Makroregion
- Nizina Południowowielkopolska
- Mezoregion
- Wysoczyzna Wieruszowska
- Województwo 1975–98
- opolskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1268