Charakterystyka
Czarny koń o randze zupełnie nieodpowiadającej jego rozpoznawalności: Wschowa była miastem granicznym między Wielkopolską a Śląskiem, siedzibą sądów ziemskich i silnym ośrodkiem luterańskim, a po niej został Lapidarium Rzeźby Nagrobnej — cmentarz ewangelicki z XVII w. założony poza murami, jeden z najstarszych zachowanych cmentarzy miejskich w Polsce, z kompletem barokowych epitafiów. Do tego kościół farny z wieżą, zespół pofranciszkański, ratusz i czytelny układ lokacyjny z fragmentami murów. Krajobrazowo — płasko i bez dominanty. Miasto pozostaje ośrodkiem powiatowym, żywym, choć bez turystycznego rezonansu.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 2 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. brak sytuacji krajobrazowej; powojenne ubytki w pierzejach.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto pogranicza wyznaniowego (śląsko-wielkopolskiego)
- Dziś
- gm. Wschowa, pow. wschowski, woj. lubuskie
- Ludność
- ≈13,7 tys. (2021)
- Makroregion
- Nizina Południowowielkopolska
- Mezoregion
- Wysoczyzna Leszczyńska
- Województwo 1975–98
- leszczyńskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1273