Charakterystyka
Na wzgórzu klasztornym stoją obok siebie dwa obiekty romańskie: rotunda św. Prokopa (2. poł. XII w.) i bazylika Świętej Trójcy, w której w 1946 r. odsłonięto spod tynku kolumny z pełnoplastycznymi personifikacjami cnót i przywar — rzeźba figuralna tej klasy nie ma w Polsce odpowiednika i jest rzadka w skali europejskiej. Miasto poniżej wzgórza zachowało rynek i rozplanowanie, ale zabudowa jest w większości XIX-wieczna i przeciętna; zespół klasztorny funkcjonuje raczej jako oddzielona dominanta niż jako element pierzei. Sytuacja krajobrazowa umiarkowana — teren kujawski, jeziora w sąsiedztwie, brak wyrazistej sylwety z dystansu. Warstwa kulturowa jednorodna.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 3 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 3 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. zabytki najwyższej klasy działają jako wyspa wobec przeciętnej tkanki miasta.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto klasztorne (romańskie)
- Dziś
- gm. Strzelno, pow. mogileński, woj. kujawsko-pomorskie
- Ludność
- ≈5,7 tys. (2021)
- Makroregion
- Nizina Południowowielkopolska
- Mezoregion
- Pojezierze Żnińsko-Mogileńskie
- Województwo 1975–98
- bydgoskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1231