Charakterystyka
Czarny koń, bo Pakość jest kojarzona z przemysłem wapienniczym, a nie z tym, że ma najstarszą kalwarię na ziemiach polskich poza Zebrzydowską — fundacja Michała Działyńskiego z 1628 r., ponad dwadzieścia kaplic rozmieszczonych na wzgórzach po drugiej stronie doliny [do weryfikacji co do liczby]. Układ miasta jest czytelny: rynek, fara, przeprawa przez Noteć, a relacja miasto–rzeka–kalwaria tworzy kompozycję dwubrzeżną, w której dominanta leży naprzeciw zabudowy. Jezioro Pakoskie i dolina Noteci dają otwarcie widokowe. Miasto pozostaje robocze — mieszkańcy, zakłady, ruch poza sezonem.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. przemysł wapienniczy i wyrobiska w bezpośrednim sąsiedztwie obciążają panoramę; zabudowa rynkowa częściowo zdegradowana.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto nadrzeczne / kalwaryjskie
- Dziś
- gm. Pakość, pow. inowrocławski, woj. kujawsko-pomorskie
- Ludność
- ≈5,5 tys. (2021)
- Makroregion
- Nizina Południowowielkopolska
- Mezoregion
- Pojezierze Żnińsko-Mogileńskie
- Województwo 1975–98
- bydgoskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1359