Charakterystyka
Józefów Ordynacki żyje z jednego surowca — wapienia roztoczańskiego — i to spina całą jego historię: czynne od XVIII w. kamieniołomy (dziś częściowo zalane, z odsłoniętymi ścianami skalnymi tworzącymi osobny krajobraz), warsztaty kamieniarskie działające do dziś oraz cmentarz żydowski z macewami wykutymi z tego samego kamienia, należący do najlepiej zachowanych na Lubelszczyźnie. W mieście zachował się regularny rynek z lokacji Zamoyskich i budynek synagogi. Roztocze Środkowe daje realną rzeźbę terenu i lasy. Substancja mieszczańska jest jednak skromna, a miasto niewielkie i gospodarczo słabe.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 3 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. skromna zabudowa rynku; wyludnianie.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto kamieniarzy
- Dziś
- gm. Józefów, pow. biłgorajski, woj. lubelskie
- Ludność
- ≈2,5 tys. (2021)
- Makroregion
- Roztocze
- Mezoregion
- Roztocze Środkowe
- Województwo 1975–98
- zamojskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1870, odzyskane w 1988