Charakterystyka
Szczebrzeszyn ma układ, w którym trzy świątynie trzech wyznań stoją w promieniu kilkuset metrów i wszystkie są autentyczne: kościół św. Mikołaja z XVI w. w formach renesansu lubelskiego, cerkiew Zaśnięcia NMP z tego samego stulecia — jedna z najstarszych zachowanych na Lubelszczyźnie — oraz renesansowa synagoga z XVII w. z attyką, odbudowana i użytkowana. Nad miastem, na wzgórzu, stoi kościół św. Katarzyny, a całość leży w rozcięciu lessowej krawędzi Roztocza, otoczona jednymi z najgłębszych wąwozów w Polsce; sytuacja krajobrazowa jest tu porównywalna z Kazimierzem. Miasto ma też własną literaturę: „Dziennik z lat okupacji Zamojszczyzny" Zygmunta Klukowskiego, dokument o randze źródła historycznego, powstał tutaj.
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 5 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 5 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 4 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. przypadkowe plomby i przekształcenia w pierzejach rynku; wyludnianie.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto pogranicza wyznaniowego / miasto w wąwozach
- Dziś
- gm. Szczebrzeszyn, pow. zamojski, woj. lubelskie
- Ludność
- ≈4,7 tys. (2021)
- Makroregion
- Roztocze
- Mezoregion
- Kotlina Zamojska
- Województwo 1975–98
- zamojskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1352
W tym samym makroregionie
Narol · Zwierzyniec · Józefów