Charakterystyka
Zwierzyniec nie był miastem w klasycznym sensie, lecz siedzibą zarządu Ordynacji Zamojskiej i jej gospodarczym centrum — i to widać w układzie: nie ma rynku, jest natomiast kompozycja stawów, alej i budynków zarządu, w którą wpisano kościół św. Jana Nepomucena, stojący na wyspie pośrodku stawu (stąd „kościółek na wodzie"), jedno z lepszych rozwiązań krajobrazowych polskiego baroku. Do tego browar z 1806 r., działający do dziś, oraz zabudowa ordynacka o zachowanej skali. Miasto jest bramą Roztoczańskiego Parku Narodowego, co daje mu ramę i żywotność, ale też sezonową presję turystyczną.
Dawny widok

Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 3 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 4 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 2 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 4 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 4 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. brak klasycznego układu miejskiego; sezonowa presja turystyczna.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto ordynackie / leśne
- Dziś
- gm. Zwierzyniec, pow. zamojski, woj. lubelskie
- Ludność
- ≈3,2 tys. (2021)
- Makroregion
- Roztocze
- Mezoregion
- Roztocze Środkowe
- Województwo 1975–98
- zamojskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1990