Charakterystyka
Zamek królewski z przełomu XIII i XIV w. leży na wąskim wapiennym grzbiecie bezpośrednio nad miastem — dwie wieże i mur czytane z drogi kieleckiej dają jedną z najmocniejszych sylwet w Polsce, a stosunek góry do zabudowy jest niemal wzorcowy. W mieście zachowały się: rynek z układem lokacyjnym, kościół i klasztor franciszkanów z renesansowymi elementami, fara św. Bartłomieja oraz budynek dawnej synagogi. Chęciny były ośrodkiem wydobycia i obróbki „marmuru chęcińskiego", którym wyłożono pół Rzeczypospolitej — ślady kamieniołomów są w krajobrazie do dziś. Warstwa kulturowa mocna: włoscy kamieniarze, znaczna gmina żydowska, górnicy.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 5 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 3 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 4 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. ruch turystyczny i parkingi pod zamkiem; część zabudowy rynku przekształcona.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto zamkowe i górnicze (kamieniołomy)
- Dziś
- gm. Chęciny, pow. kielecki, woj. świętokrzyskie
- Ludność
- ≈4,4 tys. (2021)
- Makroregion
- Góry Świętokrzyskie
- Mezoregion
- Góry Świętokrzyskie
- Województwo 1975–98
- kieleckie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie nieprzerwanie od 1306
W tym samym makroregionie
Szydłów · Opatów · Klimontów · Nowa Słupia