Charakterystyka
Czarny koń o unikatowej architekturze: kolegiata św. Józefa, wzniesiona w latach 40. XVII w. dla Ossolińskich według projektu Wawrzyńca Senesa, ma wnętrze na planie elipsy z obiegającą je emporą — rozwiązanie bez odpowiednika w polskiej architekturze sakralnej tego czasu. Obok stoi zespół dominikanów, a miasto zachowało rynek i regularne rozplanowanie fundacji prywatnej. Zachowała się także synagoga — po gminie, która przed wojną stanowiła większość mieszkańców. Krajobrazowo Klimontów leży w dolinie na Wyżynie Sandomierskiej, w terenie lessowym o łagodnej rzeźbie, bez ostrej dominanty. Organizm dziś słaby, wyludniający się.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 3 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 3 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. wyludnianie; stan części substancji (synagoga, zabudowa rynku) wymagający interwencji.
Fakty
- Typ ośrodka
- barokowe założenie prywatne
- Dziś
- gm. Klimontów, pow. sandomierski, woj. świętokrzyskie
- Ludność
- ≈2,0 tys. (2021); prawa miejskie odzyskane w 2019 r.
- Makroregion
- Góry Świętokrzyskie
- Mezoregion
- Wyżyna Sandomierska
- Województwo 1975–98
- tarnobrzeskie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1870, odzyskane w 2020
W tym samym makroregionie
Chęciny · Szydłów · Opatów · Nowa Słupia