Charakterystyka
Czarny koń o substancji nieproporcjonalnej do tysiąca mieszkańców: obwód murów obronnych z czasów Kazimierza Wielkiego z Bramą Krakowską, gotycki kościół św. Władysława, tzw. skarbczyk oraz kamienna synagoga z XVI w. — jedna z najstarszych zachowanych w Polsce, stojąca kilkaset metrów od kościoła w obrębie tego samego założenia. Miasto leży na krawędzi doliny Ciekącej, z murem biegnącym po krawędzi skarpy, co daje realną, choć kameralną sytuację krajobrazową. Zabudowa wewnątrz murów jest w dużej części parterowa i skromna, ale nie została zdewastowana. Organizm miejski jest natomiast szczątkowy — to jego główna słabość.
Dawny widok
Ocena w rubryce
| Kryterium | Ocena | Waga | Uzasadnienie |
|---|---|---|---|
| K1 Czytelność układu | 4 | ×1,75 | |
| K2 Substancja zabytkowa | 5 | ×1,75 | |
| K3 Sytuacja krajobrazowa | 4 | ×1,25 | |
| K4 Palimpsest kulturowy | 4 | ×1 | |
| K5 Integralność wizualna | 4 | ×1,75 | |
| K6 Żywotność | 2 | ×1 | |
| K7 Genius loci | 3 | ×1,5 |
Skala 0–5 w każdym kryterium. Wagi wyprowadzone z porównania z miastami, których zespół staromiejski uznano za pomnik historii — nie wpisane z góry. Maksimum 50 punktów; ocena wybitna od 36, znacząca od 33.
Zastrzeżenia. żywotność na granicy — miasto o skali wsi, z ruchem sezonowym; brak funkcji centralnych.
Fakty
- Typ ośrodka
- miasto obwarowane / pogranicze wyznaniowe
- Dziś
- gm. Szydłów, pow. staszowski, woj. świętokrzyskie
- Ludność
- ≈1,0 tys. (2021); prawa miejskie odzyskane 1 I 2019
- Makroregion
- Góry Świętokrzyskie
- Mezoregion
- Pogórze Szydłowskie
- Województwo 1975–98
- kieleckie
- Prawa miejskie
- prawa miejskie utracone w 1869, odzyskane w 2019
W tym samym makroregionie
Chęciny · Opatów · Klimontów · Nowa Słupia